Betaalinstellingen maken zich klaar voor quantumtoekomst

11 december 2019

Nu quantumcomputers voor de deur staan, wordt de inzet van de juiste encryptie met de dag belangrijker. Dat ervaren ook betaalinstellingen in Nederland. Samen met Betaalvereniging Nederland wordt gekeken welke stappen ondernomen moeten worden om quantumproof te zijn.

Door: Frits de Jong

Betalen. Het is net zoiets als ademen. We doen het veel en vaak en (wat betreft betalen) steeds vaker digitaal. Dat laatste betekent dat de veiligheid van het digitale betalingsverkeer goed moet zijn geregeld. In Nederland houdt onder andere Betaalvereniging Nederland zich daar mee bezig, een branchevereniging van gereguleerde Nederlandse betaaldienstverleners die op de Zuidas in Amsterdam zit. Oscar Covers is een oude rot in het betalingsverkeer. Via Interpay kwam hij terecht bij Currence, dat later een deel van zijn werkzaamheden overdroeg aan de Betaalvereniging. Covers was onder meer verantwoordelijk voor het certificeren van de Nederlandse betaalautomaten, specifiek voor het product PIN. Vandaag de dag is hij cybersecurity analist. “Praktisch betekent het dat ik, samen met de specialisten van onze leden, de dreigingen die vanuit het internet op hen afkomen, probeer te duiden. We kijken onder meer wat de dreigingen betekenen, wat voor maatregelen we kunnen treffen en welke best practices we kunnen delen. En als er nieuwe papers zijn vanuit de academische wereld, proberen wij die te vertalen naar de dagelijkse praktijk. Tot slot hangt mijn functie ook samen met het opstellen van een woordvoeringslijn. Op het moment de pers vragen stelt aan de Betaalvereniging over specifieke cyberzaken die spelen bij banken, dan proberen wij uit te leggen wat dat betekent voor het betalingsverkeer zelf, voor de transactieverwerkers, maar ook voor de gebruikers: burgers en bedrijven.”

Het zijn overigens niet alleen banken die lid zijn van de Betaalvereniging. Oscar Covers gebruikt dan ook liever het woord betaaldienstverleners. “De wet biedt meer spelers in de markt de ruimte om betaaldiensten aan te bieden en niet alle betaaldienstverleners hebben een banklicentie nodig.”

Quantumtechnologie

Als je het hebt over veiligheid van het digitale betalingsverkeer, dan móet je het ook hebben over de ontwikkeling van quantumtechnologie. Covers beaamt dat en laat weten dat de Betaalvereniging al vier à vijf jaar geleden is bijgepraat over het onderwerp. “In 2015 liet de AIVD (Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst) ons weten dat de ontwikkelingen met betrekking tot de quantumcomputer hard gingen en dat we er serieus rekening mee moesten houden dat rond 2030 de quantumcomputer goed zou kunnen werken. Dat klinkt ver weg, maar het betekent wel iets voor de encryptie die vandaag de dag wordt gebruikt. Met een aantal specialisten van verschillende banken hebben we gekeken waar we op dit moment encryptie voor gebruiken en voor welk doel. Banken en betaalinstellingen zijn wat dat betreft wel een vrij aparte groep, temeer omdat zij geen geheimen hebben die ook lang geheim moeten blijven. Daar waar bijvoorbeeld een staatsgeheim vijftien jaar of langer geheim moet blijven, daar hebben betaaldienstverleners die problemen niet. Een bank of betaalinstelling verwerkt met name transacties. Voor het verwerken van die transacties is het vooral van belang dat de integriteit van die transacties onweerlegbaar is. Dat er niet geredetwist wordt van waar ‘ja’ tegen is gezegd. Een ander belangrijk punt is dat een betaaldienstverlener weet wanneer een transactie verwerkt is, zodat het niet kan gebeuren dat eenzelfde betaling twee keer wordt verwerkt. Voor al dit soort controles wordt veel gebruikgemaakt van encryptie. Als er bij wijze van spreken morgen een quantumcomputer beschikbaar komt, dan moeten wij up-to-date zijn met onze encryptiesystemen. Daar zit ook de grootste uitdaging, want niemand kan mij vertellen wanneer die quantumcomputer er is.”

Om goed op de hoogte te zijn van de recente quantumontwikkelingen, zodat eventueel sneller kan worden ingespeeld op de actualiteit, houdt de Betaalvereniging jaarlijks een workshop waarbij een groot aantal academici en specialisten uit het betalingsverkeer wordt uitgenodigd. “Op die bijeenkomsten krijg je bijvoorbeeld te horen welke serieuze stappen IBM en Google maken als het gaat om quantumcomputers en dat ook een bedrijf als het Chinese Alibaba bezig is met een conceptuele quantumcomputer. Mijn algemene indruk is wel dat de quantumcomputer nog beduidend sterker moet worden wil het uiteindelijk een encryptiealgoritme kunnen breken, maar dat weerhoudt ons er niet van om nu alvast te beginnen met het ontwikkelen van nieuwe kaartprofielen voor de bankpassen van morgen. Profielen die zijn toegerust op de komst van de quantumcomputer.”

Voordelen

De indruk zou kunnen ontstaan dat de quantumcomputer alleen maar negatieve kanten kent. Dat is niet het geval. Als de tekenen niet bedriegen, leveren quantumcomputers voor het betalingsverkeer ook zeker het nodige op. “De algehele verwachting is dat de quantumcomputer betaaldienstverleners gaat helpen bij het vinden van optimalisaties. Die optimalisaties kun je op veel punten vinden. Zo wordt het voor grote bedrijven interessant om optimalisaties te zoeken in het logistieke proces. Daar heeft bijvoorbeeld een bank ook mee van doen. Maar ook bij beurshandel zijn er optimalisaties in het spel. Daar kunnen ze ingezet worden om te bepalen wat het ideale moment is om aandelen te kopen of te verkopen. Een ander terrein is fraudedetectie. Ook daar zijn de verwachtingen hooggespannen en wordt er rekening mee gehouden dat de quantumcomputer kan helpen om bedreigingen beter te duiden. Het kan vreemde patronen sneller ontdekken. Wat jij en ik doen in het betalingsverkeer, is vrij gebruikelijk. Dat is eigenlijk de manier waarop de klant met zijn dienstverlener communiceert. We mogen aannemen dat een crimineel dat op een ongebruikelijke manier doet. Die ongebruikelijke patronen kunnen door een quantumcomputer vrij vlot gevonden worden. Een quantumcomputer kan goed overweg met veel variabelen en verschilt in dat opzicht van de supercomputer. Die kan dat niet.”

Geld lijkt een beetje op water of lucht. Het stopt niet bij de grens. Onder meer om die reden heeft de Betaalvereniging nauwe banden met andere landen en worden ook partijen als Mastercard of VISA uitgenodigd voor de jaarlijkse workshops van de organisatie. Covers vindt het boeiend om te kijken wat partijen in het buitenland kunnen leren en opsteken van het huiswerk dat door de Betaalvereniging is gedaan op het gebied van quantumtechnologie en encryptie. “Het is goed dat huiswerk te delen met partners in andere landen. Zo werken we bijvoorbeeld samen met EMVCo, het consortium dat de specificaties van de meeste bankpassen beheert. Ook werken we samen met verschillende e-commercepartijen en met PCI (Payments Card Industry), een instelling die standaarden voor betaal- en geldautomaten beheert. Hen laten wij zien wat, volgens ons, goede methoden zijn om met onzekerheden om te gaan die quantumcomputers met zich meebrengen. Op die manier kunnen wij ook onze kennis met hen delen, want uiteindelijk hebben wij er in Nederland allemaal belang bij dat het betalingsverkeer, ook in de landen om ons heen, goed blijft functioneren.”

Goed georganiseerd

Gesproken over het buitenland. Oscar Covers wil nog één ding gezegd hebben dat verder gaat dan alleen quantumtechnologie. Het gaat over de organisatie van het betalingsverkeer in Nederland. “Wij hebben dat gewoon goed geregeld en we mogen daar beretrots op zijn. Doorgaans zijn wij zeer bescheiden, maar in onze internationale contacten blijkt keer op keer dat wij het in Nederland erg goed georganiseerd en bijzonder efficiënt hebben ingericht. Dat zie je ook terug in onze gezamenlijke route naar quantumtechnologie. Op het gebied van cybersecurity concurreren Nederlandse banken niet met elkaar. Dat maakt het mogelijk dat zij met elkaar in overleg treden en van elkaar kunnen leren. Ook op het gebied van standaarden werken we nauw samen, waarbij de basis bestaat uit vertrouwen. Als mensen elkaar vertrouwen en met elkaar dingen willen delen, zijn er veel minder problemen. Er is meestal wel iemand die een oplossing heeft. Dat geldt ook voor hoe betaaldienstverleners omgaan met een thema als quantumtechnologie en de problemen die daarbij om de hoek komen kijken.”

Beeld: Betaalvereniging Nederland

Geef een reactie

Reactie *
Naam *
Website

Meest recente artikelen binnen Achtergrond

Quantumcomputers en de bitcoin blockchain

Itan Barmes en Bram Bosch hebben een analyse gemaakt van de mogelijke impact van quantumcomputers op de bitcoin blockchain. Door: Itan Barmes en Bram Bosch De ontwikkeling van quantumcomputers gaat in hoog tempo vooruit. Na Googles aankondiging dat ‘quantum supremacy’ zou zijn bereikt, is de aandacht voor quantumcomputers en hun toepassingen enorm verhoogd. Eén van […]

Betaalinstellingen maken zich klaar voor quantumtoekomst

Nu quantumcomputers voor de deur staan, wordt de inzet van de juiste encryptie met de dag belangrijker. Dat ervaren ook betaalinstellingen in Nederland. Samen met Betaalvereniging Nederland wordt gekeken welke stappen ondernomen moeten worden om quantumproof te zijn.

Vincent Icke mist maatschappelijk quantumdebat

Als het gaat over quantumtechnologie, dan gaat het in de meeste gevallen over de technologische kant van het verhaal. Vincent Icke ervaart dat er (te) weinig gesproken wordt over het maatschappelijke aspect van quantumtechnologie. “In dat maatschappelijk deel zit volgens mij een erg groot gevaar.”

De twee gezichten van quantumtechnologie

Voor de meesten van ons klinkt het als toekomstmuziek: quantumtechnologie. Maar kenners weten dat het wel degelijk science is en geen fiction. En zoals bij elke nieuwe technologie is er een zonnige en een duistere kant. Een voorbeeld van dat laatste: het gros van de huidige encryptie is straks met quantumcomputers eenvoudig te kraken. Overheid, bereid je voor!

Fieldlab als verbinder en versneller

Hoe zorg je ervoor dat partijen aanhaken bij innovaties en bij nieuwe technologieën? Wat betreft Jacqueline Schardijn kan dat eigenlijk alleen maar als je alle partijen uit de keten bij elkaar brengt en hen samen laat werken. Bij InnovationQuarter gebruiken ze daarvoor onder meer de fieldlabmethode; een kenniscentrum waarbij er in gezamenlijkheid gewerkt wordt aan r&d rondom een specifiek thema.

Robbert Dijkgraaf: ‘Met quantumtechnologie hebben we goud in handen’

Nederland staat hoog aangeschreven als het gaat om de ontwikkeling van quantumtechnologie. Vooraanstaand wetenschapper Robbert Dijkgraaf is daar reuze trots op. Tegelijkertijd maakt hij zich zorgen. Met name over de mogelijke braindrain van Nederlandse quantumonderzoekers naar het buitenland. “Ik hoop dat ook de Nederlandse regering inziet dat zij goud in handen hebben.”